

Soczewki kontaktowe dla sportowców powinien dobrać lekarz po badaniu, a przy treningach dobrze sprawdzają się zwykle miękkie soczewki jednodniowe: nie parują jak okulary, nie wymagają płynu w torbie, a wytyczne Amerykańskiej Akademii Okulistyki (AAO) uznają je za najbezpieczniejsze soczewki miękkie. Wyjątkiem jest pływanie, bo w wodzie soczewek się nie nosi.
Spis treści
- Dlaczego soczewki kontaktowe dla sportowców są wygodniejsze od okularów
- Soczewki jednodniowe do sportu
- Soczewki miesięczne i dwutygodniowe przy regularnych treningach
- Soczewki na basen: dlaczego lepiej z nich zrezygnować
- Jaka korekcja do jakiego sportu
- Okulary sportowe z korekcją jako alternatywa
- Higiena soczewek w torbie treningowej
- Najczęstsze pytania
Dla osób, które trenują rzadziej lub nieregularnie, soczewki jednodniowe mają jeszcze jedną zaletę: AAO podaje, że część okulistów zaleca je właśnie przy noszeniu od czasu do czasu. Przy codziennych treningach w grę wchodzą też soczewki wielokrotnego użytku.
Dlaczego soczewki kontaktowe dla sportowców są wygodniejsze od okularów
Według wytycznych AAO wiele osób w soczewkach zauważa szersze pole widzenia i większą wygodę. Magazyn AAO EyeNet opisuje młodych hokeistów, którzy prosili o soczewki, bo okulary parowały im w trakcie meczu.
Zwykłe okulary nie są też bezpieczne przy grach z piłką. AAO ostrzega, że nie chronią oczu przed urazem, a pęknięte szkło może go pogłębić.
Na co dzień soczewki ułatwiają w sporcie kilka rzeczy.
- widzenie bez oprawki, także kątem oka,
- swobodne noszenie kasku, gogli i okularów ochronnych bez korekcji,
- trening przy zmianach temperatury bez parowania szkieł.
Soczewki jednodniowe do sportu
Soczewka jednodniowa po treningu trafia do kosza, więc nie trzeba wozić płynu ani pojemnika. FDA, czyli amerykańska Agencja Żywności i Leków, zaznacza, że codziennie nowa para ogranicza część ryzyka związanego z noszeniem soczewek.
W torbie warto mieć zapasową parę i okulary. Gdy soczewka wypadnie, podrażni oko albo się zabrudzi, jednodniową po prostu się wymienia, bez płukania czy przechowywania.

Soczewki miesięczne i dwutygodniowe przy regularnych treningach
Przy codziennym noszeniu można też wybrać soczewki miesięczne lub dwutygodniowe. Według AAO i amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) wymagają one pełnej pielęgnacji po każdym zdjęciu.
- pocierania soczewki palcem i płukania jej płynem,
- przechowywania w świeżym roztworze, bez dolewania do starego,
- płukania pojemnika płynem i suszenia go na powietrzu,
- wymiany pojemnika co najmniej co 3 miesiące.
Po treningu soczewki zdejmuje się przed prysznicem. Różnice między typami opisuje przegląd rodzajów soczewek kontaktowych.
Soczewki na basen: dlaczego lepiej z nich zrezygnować
Soczewek nie nosi się w wodzie. AAO podaje, że kąpiel w soczewkach w basenie, jacuzzi, morzu czy jeziorze naraża na poważne zakażenie rogówki, a bakterie mogą namnażać się na soczewce już po jednym pływaniu.
Szczególnie groźne jest akantamebowe zapalenie rogówki. CDC opisuje je jako rzadką chorobę, która najczęściej dotyka osoby noszące soczewki i nieleczona może prowadzić do trwałej utraty wzroku; ryzyko zwiększa pływanie, prysznic i jacuzzi w soczewkach.
Zamiast soczewek AAO zaleca okulary pływackie z korekcją. Moorfields Eye Hospital dodaje, że soczewki trzeba zdjąć także przed sauną i łaźnią parową.
Jaka korekcja do jakiego sportu
Różne dyscypliny niosą inne zagrożenia dla oczu, dlatego wybierając soczewki kontaktowe dla sportowców, lekarz bierze pod uwagę dyscyplinę, liczbę treningów i warunki, np. wodę czy wiatr. Tabela łączy zalecenia AAO, CDC i FDA.
| Dyscyplina | Główne ryzyko | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| pływanie, kajak, sporty wodne | zakażenie od wody | okulary pływackie z korekcją, bez soczewek |
| koszykówka, piłka nożna, sporty rakietowe | uderzenie w oko | okulary ochronne z poliwęglanu, na soczewki lub z korekcją |
| narty i snowboard | UV odbite od śniegu, mróz, wiatr | soczewki i gogle z filtrem UV |
| bieganie, rower | słońce, wiatr, kurz | soczewki i okulary przeciwsłoneczne osłaniające oczy z boku |
| boks, sporty walki | bardzo wysokie ryzyko urazu | według AAO brak zadowalającej ochrony; rozmowa z lekarzem |
Soczewki z filtrem UV nie zastępują ochrony przed słońcem. AAO wyjaśnia, że osłaniają tylko tę część oka, którą przykrywają, a powieki, spojówka i skóra wokół zostają odsłonięte. Na trasę rowerową czy stok przydają się więc okulary przeciwsłoneczne z pełną ochroną UV.
Kształt, kolor szkła i polaryzację do konkretnej aktywności omawia poradnik, jak wybrać dobre okulary przeciwsłoneczne.
Okulary sportowe z korekcją jako alternatywa
Nie każdy chce lub może nosić soczewki. AAO zaleca do koszykówki, sportów rakietowych i piłki nożnej okulary ochronne z poliwęglanu, odpornego na pęknięcia; część okularów i gogli ochronnych wykonuje się z korekcją, a inne zakłada się na okulary korekcyjne.
Wytyczne AAO dla lekarzy wskazują poliwęglan jako materiał z wyboru, gdy najważniejsza jest ochrona oka, i przypominają o osłonach bocznych przy części dyscyplin. Z korekcją wykonuje się także okulary przeciwsłoneczne, przydatne np. na rowerze.
Do wyboru są więc różne rozwiązania z korekcją, opisane przez AAO.
- okulary ochronne z poliwęglanu z korekcją do gier z piłką i rakietą,
- gogle ochronne zakładane na okulary korekcyjne,
- okulary pływackie z korekcją na basen,
- okulary przeciwsłoneczne z korekcją na rower i bieganie.
Plusy i minusy obu form korekcji w życiu codziennym zestawia wpis soczewki czy okulary.
Higiena soczewek w torbie treningowej
Pot, kurz i pośpiech w szatni sprzyjają błędom. Kilka stałych nawyków ogranicza ryzyko zakażenia.
- mycie i osuszanie rąk przed dotknięciem soczewek,
- zapasowa para soczewek i okulary w torbie,
- żadnego płukania soczewek wodą z kranu ani z butelki, jak zaleca FDA,
- zdejmowanie soczewek przed prysznicem i sauną,
- brak drzemek w soczewkach po zawodach, nawet krótkich.
Gdy po treningu oko jest czerwone, boli, łzawi lub razi je światło, soczewkę trzeba zdjąć i od razu skontaktować się z lekarzem. CDC podkreśla, że objawy zakażenia akantamebą mogą przypominać inne, częstsze infekcje oka, a leczenie wymaga leków na receptę, które przepisuje okulista.
W salonie optycznym Dobra Marka dobór soczewek, także soczewek kontaktowych dla sportowców, odbywa się po badaniu u lekarza okulisty, a przy pierwszych soczewkach uczymy ich zakładania i zdejmowania.
W ofercie są soczewki dwutygodniowe, miesięczne i roczne, a dla osób trenujących od czasu do czasu wygodnym wyborem jest zapas soczewek jednodniowych.
Wizytę można umówić od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00-18:00 pod numerem 696 663 144 lub (85) 744 44 19.
Najczęstsze pytania
Czy można pływać w soczewkach jednodniowych, jeśli wyrzuci się je po basenie?
Nie, wyrzucenie soczewki po basenie nie usuwa ryzyka, bo zakażenie może zacząć się już w trakcie pływania. AAO podaje, że bakterie mogą namnażać się na soczewce nawet po jednym pływaniu, a przez cały ten czas oko styka się z wodą. Wytyczne AAO uznają soczewki jednodniowe za najbezpieczniejsze, ale pływanie w soczewkach wymieniają wśród czynników ryzyka zakażeń. Na basen lepiej wybrać okulary pływackie z korekcją.
Co zrobić, gdy do oka z soczewką dostanie się pot lub piasek?
Najbezpieczniej umyć ręce, zdjąć soczewkę i nie zwilżać jej śliną ani wodą z kranu. Moorfields Eye Hospital wymienia kurz i podrażnienie wśród typowych powodów nagłego zdjęcia soczewki i przestrzega przed śliną, bo przenosi bakterie. Soczewkę jednodniową po prostu się wyrzuca, a wielorazową czyści i dezynfekuje płynem przed ponownym założeniem, jak zaleca AAO. Jeśli ból lub zaczerwienienie nie mijają, potrzebna jest wizyta u lekarza.
Czy w soczewkach kontaktowych można nurkować?
Nie zaleca się tego, bo soczewki nie powinny mieć kontaktu z żadną wodą. FDA wymienia wprost wodę z kranu, butelkowaną, destylowaną, a także wodę z jezior i mórz. AAO dodaje, że kąpiel w soczewkach w morzu czy jeziorze grozi poważnym zakażeniem rogówki. Przy sportach wodnych bezpieczniejsza jest korekcja w samych goglach.
Czy dziecko trenujące sport może nosić soczewki?
Tak, dziecko może nosić soczewki, jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań, a rodzic pilnuje higieny. W badaniu ACHIEVE dzieci w wieku 8-11 lat noszące soczewki wyżej oceniały swoją sprawność sportową niż rówieśnicy w okularach. Przegląd badań z 2017 roku wykazał, że ryzyko powikłań u dzieci nie jest wyższe niż u dorosłych. Przy sportach z piłką dziecko powinno mieć też okulary ochronne.
Czy soczewka może wypaść podczas gry?
Tak, soczewka może się przesunąć, a nawet wypaść z oka, co AAO opisuje jako dość częsty problem. Nie może jednak schować się za gałkę oczną, bo zatrzymuje ją fałd spojówki pod górną powieką. Przy przesunięciu AAO radzi umyć ręce, zakropić jałową sól fizjologiczną lub sztuczne łzy i spojrzeć w dół, a gdy soczewki nie da się wyjąć, potrzebna jest wizyta u okulisty. Zapasowa para jednodniowa w torbie rozwiązuje problem zgubionej soczewki.
Czy w soczewkach można grać w squasha?
Można, ale same soczewki nie chronią oka przed uderzeniem piłką. Wytyczne AAO wprost zalecają okulary ochronne przy squashu i racquetballu, a materiałem z wyboru jest poliwęglan. Okulary ochronne można założyć na soczewki albo zamówić z korekcją. Zwykłe okulary korekcyjne nie zastępują ochrony, bo według AAO mogą pęknąć i pogłębić uraz.
Źródła
- American Academy of Ophthalmology: Refractive Errors Preferred Practice Pattern (2022, aktualizacja 2025)
- CDC: Acanthamoeba Keratitis
- FDA: Contact Lens Risks
- Moorfields Eye Hospital (NHS): Five golden rules for safe contact lens use
- Walline J.J. i in. Randomized trial of the effect of contact lens wear on self-perception in children (ACHIEVE), Optometry and Vision Science 2009
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza okulisty.
